BÀN CHÂN PHẲNG CÓ SAO KHÔNG? NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN

“Bàn chân phẳng có sao không?” là câu hỏi thường xuất hiện khi cha mẹ nhận thấy lòng bàn chân của trẻ gần như áp sát mặt đất hoặc dáng đi có điểm khác biệt. Thực tế, bàn chân phẳng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi, vòm bàn chân chưa hoàn thiện nên hình ảnh bàn chân phẳng có thể là một phần bình thường của quá trình phát triển.

Tuy nhiên, khi bàn chân phẳng đi kèm đau, mỏi, khó vận động hoặc thay đổi dáng đi, tình trạng này cần được đánh giá kỹ hơn. Bàn chân là một bộ phận quan trọng trong chuỗi vận động của cơ thể, đảm nhiệm việc nâng đỡ trọng lượng, hấp thụ lực và giúp cơ thể thích nghi với mặt đất trong mỗi bước đi. Vì vậy, việc đánh giá bàn chân nên dựa trên cả hình dạng lẫn chức năng vận động.

VÌ SAO VÒM BÀN CHÂN QUAN TRỌNG?

Vòm bàn chân nằm chủ yếu ở phía trong lòng bàn chân và góp phần tạo nên cơ chế nâng đỡ tự nhiên khi cơ thể đứng hoặc di chuyển. Khi bước đi, bàn chân tiếp nhận lực từ mặt đất rồi truyền lực lên cổ chân và các bộ phận phía trên. Một vòm chân hoạt động linh hoạt giúp lực được phân bổ phù hợp trong từng giai đoạn của bước chân.

Khi vòm thấp hoặc xẹp xuống, cơ chế chịu lực có thể thay đổi. Một số người có xu hướng nghiêng bàn chân vào trong khi đứng và di chuyển. Nếu tình trạng này gây ảnh hưởng đến chức năng, cơ và gân xung quanh có thể phải làm việc nhiều hơn để duy trì sự ổn định.

Tuy nhiên, không nên mặc định rằng bàn chân phẳng sẽ làm toàn bộ hệ xương khớp bị tổn thương. Có nhiều người có vòm chân thấp nhưng vẫn đi lại, chạy nhảy và sinh hoạt bình thường mà không xuất hiện triệu chứng.

BÀN CHÂN PHẲNG Ở TRẺ CÓ ĐÁNG LO KHÔNG?

Ở những năm đầu đời, hình dạng bàn chân của trẻ khác với người trưởng thành. Các cấu trúc xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang hoàn thiện, trong khi mô mềm dưới lòng bàn chân có thể khiến vòm chân khó quan sát rõ. Khi trẻ lớn lên, vòm bàn chân có thể dần hình thành.

Một số trẻ có bàn chân phẳng linh hoạt, nghĩa là vòm chân xuất hiện khi trẻ ngồi hoặc nhón chân nhưng hạ xuống khi đứng bằng cả bàn chân. Nếu trẻ không đau, vận động bình thường và không bị hạn chế sinh hoạt, tình trạng này thường có thể được theo dõi thay vì vội vàng can thiệp.

Điều cha mẹ nên quan tâm là các biểu hiện bất thường đi kèm. Trẻ thường xuyên đau hoặc mỏi chân, hay vấp ngã, ngại chạy nhảy, đi lệch trục hoặc có dấu hiệu khó chịu ở cổ chân là những lý do nên đưa trẻ đi đánh giá.

BÀN CHÂN PHẲNG CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DÁNG ĐI?

Trong một số trường hợp, bàn chân phẳng có thể làm thay đổi cách bàn chân tiếp xúc và đẩy cơ thể về phía trước. Khi đó, cổ chân và các khớp ở chi dưới có thể phải thích nghi với sự thay đổi trong phân bổ lực. Người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc mỏi ở bàn chân, mắt cá, cẳng chân hoặc đầu gối sau khi vận động kéo dài.

Ở một số người, cảm giác khó chịu còn có thể xuất hiện ở vùng hông hoặc lưng do sự phối hợp tư thế bị thay đổi. Tuy nhiên, mối liên quan giữa bàn chân phẳng và các triệu chứng ở những vùng này không giống nhau ở tất cả mọi người. Cần đánh giá tổng thể thay vì kết luận chỉ dựa trên hình dạng lòng bàn chân.

KHI NÀO CẦN ĐƯỢC THĂM KHÁM?

Nếu bàn chân phẳng không gây đau và trẻ vẫn vận động bình thường, cha mẹ có thể theo dõi sự phát triển theo thời gian. Ngược lại, khi xuất hiện đau kéo dài, sưng, hạn chế vận động, thay đổi dáng đi hoặc các triệu chứng ngày càng rõ, việc thăm khám là cần thiết.

Bác sĩ có thể quan sát bàn chân khi đứng, đi lại và nhón chân để đánh giá độ linh hoạt của vòm. Trong những trường hợp có dấu hiệu bất thường, một số phương tiện hình ảnh có thể được sử dụng để khảo sát xương, khớp, gân hoặc mô mềm.

HIỂU ĐÚNG ĐỂ TRÁNH CAN THIỆP KHÔNG CẦN THIẾT

Bàn chân phẳng không đồng nghĩa với việc trẻ chắc chắn sẽ gặp vấn đề vận động trong tương lai. Điều quan trọng là xác định bàn chân phẳng có gây triệu chứng hoặc ảnh hưởng đến chức năng hay không. Khi cần hỗ trợ, bác sĩ có thể hướng dẫn các bài tập, điều chỉnh hoạt động, lựa chọn giày dép phù hợp hoặc cân nhắc dụng cụ hỗ trợ dựa trên từng trường hợp.

Do đó, câu hỏi “bàn chân phẳng có sao không?” không thể được trả lời chỉ bằng việc nhìn hình dạng bàn chân. Đánh giá đúng độ tuổi, khả năng vận động, triệu chứng và sự phát triển theo thời gian sẽ giúp cha mẹ có cách chăm sóc phù hợp, đồng thời tránh những can thiệp không cần thiết đối với trẻ đang phát triển.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày định hình chân cho bé tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.